نویاں کتاباں پڑھو

مہینہ وار تحریراں

سب تو زیادہ پڑھی ڳئ

اپنڑی ، دکان ، کاروبار ،سکول ، کالج ، آنلاین کاروبار ، یا کہیں وی قسم دے اشتہارات کیتے ساکوں ای میل کرو یا فیس بک تے میسج کرو۔ تلے آلا بٹن دباو

جنڄ کچاویں چڑھی کتاب تبصرہ مبصر ندیم قاصراُچوی

یہ تحریر مختلف زبانوں میں پڑھیں۔

کتاب جنڄ کچاویں چڑھی
مبصر۔۔۔ندیم قاصراُچوی
صاحبِ کتاب۔۔ جاوید آصف صاحب

شاعری خدا داد صلاحیت اتے اللہ سئیں دی ݙات ہے۔ جیڑھی ہر کہیں کو نصیب نہیں تھیندی۔ اتھاں میں سرائیکی شاعری دی ڳال کریندا ہاں ۔ ڈاکٹر پروفیسر نصراللہ خان ناصؔر صیب نے اپݨی کتاب “سرائیکی شعری دا ارتقاء” وچ سرائیکی شعری دے چار وݙے ادوار بیان کیتے ہن.
پہلا دور دینی شعری دا دور ہے جو 500ھ توں 1100ھ / 1107ء توں 1689ء تک دا ہے ۔ݙوجھا دور صوفیانہ شاعری دا دور ہے جو 1100ھ توں 1273ھ /1689ء توں 1857ء تک ہے۔ تریجھا دور حضرت خواجہ غلام فرید سئیں دا ہے جو 1273ھ توں 1366ھ /1857ء توں 1947ء تک ہے ۔ اتے چوتھا دور پاکستانی دور ہے جو کہ 1366ھ توں 1408ھ / 1947ء توں ہے ۔
دیگر زبانیں دے شعراء کرام دی طراں سرائیکی شعراء وی کہیں محاز اَتے سانحہ تے پیچھوں تے کینی رہے۔ 1965ء اتے 1971ء دی جنگ وچ جتھاں دیگر زبانیں وچ ملی نغمے تے وطن نال عقیدت دے گیت ڳائے تے لکھے ڳئے اتھاں کر سرائیکی زبان وچ وی ملی نغمے اتے قومی یکجہتی تے ملکی تعمیر و ترقی کیتے کلام لکھے ڳئے۔
ایں وقت سرائیکی شعری وچ ٻہوں اعلیٰ پائے دی تخلیقات کیتی پئی ویندی اے ۔جیندے وچ قومی یکجہتی وطن نال محبت وسیب دا ݙکھ درد تے دیگر موضوعات شامل ہن۔
گزشتہ ݙینہاں ہک دوست نے سرائیکی شعری مجموعہ تحفہ دے طور تے بھیجا او میݙے شعری ذوق توں خوب واقف ہے۔جݙاں پارسل کھول تے ݙیٹھا تاں جناب جاوید آصف صیب دا سرائیکی شعری مجموعہ “جنڄ کچاویں چڑھی” ہا۔ صاحبِ کتاب جناب جاوید آصف دی شاعری توں اکثر اوقات سوشل میڈیا تے مستفید تھیندے رہ ویندوں۔
مگر انھاں دا سرائیکی مجموعہ کلام” جنڄ کچاویں چڑھی” مطالعہ وچ آیا۔ اڄ مکمل پڑھ گھنݨ دے بعد اپنی رائے تحریر کریندا پیاں۔
ایں ڳال تے فخر ماسوس تھیندے جو ساݙی سرائیکی زبان ٻہوں قدیم تے وھدی پھلی ہوئی زبان ہے جیرھی ہر ادبی تقاضے پورے کریندی ہے۔ چاہے او کوئی وی ادبی میدان ہووے شاعری ہووے ڈراماں ہووے نثر ہووے یا کوئی وی ادبی میدان ہووے سرائیکی زبان الحمدللہ ہر میدان وچ پیش پیش ہے۔ موجودہ دور سرائیکی دا ارتقائی دور ہے اللہ سئیں دی مہر نال ساݙی زباں ترقی دیاں منزلاں تے پج گئی تے مزید ترقی کریندی ویندی ہے
ایں وقت تمام سرائیکی شعراء کرام اعلیٰ قسم دا کلام تخلیق کریندے پن۔ جنہاں وچ جناب جاوید آصف صاحب وی شامل ہن ۔ ایں شعری مجموعہ “جنڄ کچاویں چڑھی” وچ ڈوھڑے، غزلاں تے نظماں دی صورت وچ جناب نے خوبصورت کلام پیش کیتے جیندی میں انھاں کوں مبارکباد پیش کرینداں۔ جاوید آصف صیب نے ہݨ تک پانج کتاباں لکھن جیندے وچ “وساندر”,”کھارے چڑھدی سک”،”لئی ہار”،”سرائیکی متھالوجی”، تے ” جنڄ کچاویں چڑھی” شامل ہے۔
” جنڄ کچاویں چڑھی” وچ جاوید آصف صیب نے شروع وچ نعت رسول مقبول‌‌‌ دی صورت وچ اپݨی عقیدت دے پھول نچھاور کیتے ہن:

؎ تیݙے آوݨ نال عورت ذات کوں عزت ملی
ہر نِپھر کمزور بے اوقات کوں عزت ملی
تیئں پسانویں ہے یکی کائنات کوں عزت ملی
باعزت کیتی اِنھاں کوں ہَن جیڑھے بے بھاونے
تیئں جیہاں کئی انقلابی شخص آئے نہ آونے

سبحان اللہ کیا خوبصورت شعر ہے ۔ بالکل آپ صلی اللہ علیہ وسلم دی آمد نال ہی عورت ،غلام تے کمزور اتے پست لوکاں کوں عزت ملی ۔آپ دی تشریف آواری تمام جہانے واسطے بحثِ رحمت ہے ۔
کجھ لوک اے سمجھدن جو شاعر اپݨیاں ڳالھیں اپݨیاں کیفیات بیان کریندے ۔ مگر میں اتھاں کر اختلاف کرینداں جو شاعر دے اندر اللہ سئیں نے ایجھی محسوسات رکھیاں ہن کہ وہ جئیں کہیں دی خوشی، ݙکھ و غم ݙیکھدے تاں ایکو اپݨا سمجھ گھندے اتے ول شعر دی صورت وچ لوکاں دے سامنے پیش کریندا ہے. اے ضروری کینی جو ہر سانحہ ݙکھ از خود شاعر نال گزرا ہوندے نیں بلکہ او لوکیں کو ݙیکھ کراہیں انھاں دا ݙکھ تے کیفیات اپݨے انداز وچ بیان کریندے ۔

؎ ہے عید تاں لوکیں دے اتارے پیا پیندے
مزدور گرانہہ منگ تے ادھارے ودا کھاندے

آصف جاوید صیب نے اتھاں ہک بچارے مزدور دی گال ایں شعر وچ بیان کیتی ہے۔ کہ ہک مزدور بچارا کیویں پوری کرے ۔ جتھاں اتنی مہنگائی ہووے ۔ اتھاں او ٻالیں دا ڈھڈھ پالے یا عید تے نوویں کپڑے پاوے۔ مزدور مانگ تے نوالہ کھاندے ۔ یعنی ڄڈاں ݙہاڑی نیں لگدی تاں بچارا ادھار گھنݨ تے مجبور تھی ویندے ۔ میں ایہا گال کریندا پیا ہم جو شاعر دا دل اللّٰہ سئیں نے ایجھا بݨایا ہوندے جو او سبھیں دا غم کوں اپݨا غم سمجھ تے بیان کریندے۔

؎ ݙس کیڑھے ݙیہہ اساں تیکوں مونجھا راہوݨ ݙتے
یا تیݙے کہیں مسئلے کوں وی مسئلہ راہوݨ ݙتے

وااہ وااہ خوبصورت مطلع ۔ ایں غزل دے اڳلے شعر وی اہدن جو :

؎ ول مونجھیں لوکیں کوں مونجھا کرݨ دل نیں کیتا
میں شعری وچ پھل تتلی دا قصہ راہوݨ ݙتے

ہک توں ودھ ہک کلام ایں کتاب اچ موجود ہے۔

فاضل مصنف  جاوید آصف سائیں

ترلانظم

 

پھل دھاڳے تعویذ وی کیتم
خود کوں ہیپناٹائز وی کیتم
کیتا بھانویں حبس دم اے
تیݙی یاد نئیں تھیندی کم اے

واہ واہ کیا کہنے جاوید آصف صیب کیا خوبصورت مختصر نظم لکھی ہے۔

ابو ہک ادھ جوڑا ایکوں ݙیوں نہ چا؟
ایندا ایہو صرف بنین تے کچھا ہے

ہائے ہائے ! کیا کہنے سئیں کیا بات ہے۔ بالکل سئیں اے ݙکھ وی ساݙے کول کھڑے جو غریب دے ٻال ایوویں بنین کچھے وچ اپنا بچپن لنگاں ویندن۔

اے شعری مجموعہ ” جنڄ کچاویں چڑھی ” ہک لاجواب مجموعہ ہے جیندے وچ ہر کلام اپݨے آپ وچ خوبصورتی ڳھدی کھڑے ۔ کہیں جا تے ہجر ہے کہیں جا تے وسیب دی ترجمانی کھڑی ہے تےکہیں جا غریب دی آہ کھڑی ہے۔

ہک ݙوہڑہ تساں پڑھن والیاں دی نظر کریندا پیاں:

جیڑھا ٹردیں سو سو ول کھاندے  اڄ نچدے کئی نئیں بچدا۔
اُوندے ہتھیں پیریں میندی دا رنگ رچدے کئی نئیں بچدا
پا کالا جوڑا امدا پے پیا جچدے کئی نئیں بچدا
توں آصؔف نال ایمان دے ݙس کئی بچدا؟ کئی نئیں بچدا

ہائے ہائے!  کیا کہنے جناب کیا کہنے ۔ ٻہوں خوب ٻہوں اعلی ۔ اے کتاب ” جنڄ کچاویں چڑھی”  پڑھݨ نال تعلق رکھندی ہے۔ اے شعری مجموعہ سرائیکی شعری ادب وچ ہک خوبصورت ودھار ہے ۔ آخر وچ ایں کتاب وچوں منتخب کلام تہاݙے ذوق دی نظر کریندا پیاں۔

اوندی صورت میکوں بھاندی ڳئی ہے
اکھیں دے وچ چمک آندی ڳئی ہے
محبت دا علم چا تے ٹریا ہاں
کندھی نفرت دی خود ڈھاندی ڳئی ہے
اوندے در توں ولا روندیں ولی ہے
جیڑھی گھر پتر دے ڳاندی ڳئی ہے
وݙا شہتوت تھئے ہمسائے میݙے دا
میݙے ویڑھے وی چھاں آندی ڳئی ہے
نتیجہ نئیں نکلدا پیا اڄاں کئی
او گئے یہ دید اکھیاں دی ڳئی ہے
پنل دے پیار وچ واقعی نشہ ہا
جھتوں سسڑی کوں گِھل آندی ڳئی ہے
میݙے منہ تے نئیں ویلھے ودھر آندے
اوندے سر اچ وی آ چاندی ڳئی ہے
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
ہجر تیݙے دیاں حجتاں ودھدیاں ویندیاں ہن
دل دی دوکھ، دلیلاں ودھدیاں ویندیاں ہن
لوک ݙینھ و ݙینھ کلھے تھیندے ویندے ہن
وستیاں ، شہر ، وسندیاں ودھدیاں ویندیاں ہن
میں مُٹھڑی دا ہاں اے لاہندا ویندا ہے
جنڄ دیاں جھمراں تاڑیاں ودھدیاں ویندیاں ہن
وس کیتے ہن لوکیں جتنا مارݨ دے
پکھی ودھدے ٹالھیاں ودھدیاں ویندیاں ہن
میݙے شہر نمازی گھٹدے ویندے ہن
میݙے شہر مسیتاں ودھدیاں ویندیاں ہن
جیں ݙینھاں توں چاہ تیڈی دا چیتر لڳے
آصفؔ من دیاں مسیتاں ودھدیاں ویندیاں ہن
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
اکھ اچ تیݙے خواب انیندئیں اکھ لڳ ڳئی اے
راہیں پندھیں آندیں ویندئیں اکھ لڳ ڳئی اے
شیت ایویں سولی تے اکھ لڳ ویندی ہوسی
میݙی تیکوں یاد کریندئیں اکھ لڳ ڳئی اے
کم دی تھکی ترٹی ہک کمو راݨی دی
سئیں دے بال کوں جھوٹا ݙیندئیں اکھ لڳ ڳئی اے
شیشے اڳوں سیندھ کڈھیندی جاہ تے اوندی
اکھیں اکھیں نال ملیندئیں اکھ لڳ ڳئی اے
کئی ویلھے توں آصفؔ اکھ نہ لڳدی پئی ہئی
ہاں تے تیݙا ناں شکریندئیں اکھ لڳ ڳئی اے
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
مونجھ آندی اے توں نوھی آندا
ایویں ٹھاندی اے توں نوھی آندا
مونجھی مونجھی فضا اے وسبے دی
دل وی ماندی اے توں نوھی آندا
کئی ݙینہاں توں جناب سک تیݙی
تھئی سراندی اے توں نوھی آندا
ڳالھ بھاندی نئیں میکوں ٻئے کہیں دی
تیڈی بھاندی اے توں نوھی آندا
باند بھانویں ھے رسمیں ریتیں وچ
تیݙی باندی اے توں نوھی آندا
اونکوں آکھیں نراض نہ تھیوے
آکھ ٻاہندی اے توں نوھی آندا
میݙی اکھ توں نکل تے ہنج آصفؔ
پیریں ٹھاندی اے توں نوھی آندا

ندیم قاصر اچوی

ندیم قاصراُچوی ،اوچ شریف ،سرائیکی اردو شاعر ، اچ شریف دے رہائشی ہن تے سرائیکی دی ودھارے کیتے سوہنڑا کم کریندے پین ۔

ایکوں شئیر کرن کیتے تلویں بٹن دباو

Share on facebook
فیس بک
Share on twitter
ٹوئیٹر
Share on whatsapp
واٹس ایپ
Share on email
ای میل
Share on pinterest
پن ٹریسٹ
Share on google
گوگل
Share on telegram
ٹیلی گرام
Share on print
پرنٹ کرو

ہیندے نال دیاں بیاں لکھتاں ݙیکھو

نویاں کتاباں پڑھو

مہینہ وار تحریراں
Free counters!
error: Content is protected !!